Zakupy pochłaniają coraz więcej pieniędzy. Portfele seniorów ratuje „trzynastka”

Wydatki seniorów na codzienne zakupy ponownie rosną. Z najnowszego raportu „Indeks Miesięcznych Zakupów” przygotowanego przez UCE RESEARCH, Uniwersytety WSB Merito i dziennikarza ekonomicznego Michała Tomaszkiewicza wynika, że w kwietniu 2026 roku podstawowy koszyk zakupowy emeryta kosztował już 521,40 zł. To o 26,20 zł więcej niż rok wcześniej i o 5,70 zł więcej niż jeszcze miesiąc temu. Oznacza to, że osobista inflacja seniorów wyniosła 5,29 proc. rok do roku i wyraźnie przewyższyła oficjalny wskaźnik inflacji podawany przez GUS.

Autorzy raportu podkreślają, że osoby starsze są szczególnie narażone na wzrost cen, bo rzadziej korzystają z dużych opakowań czy promocji wielosztukowych.

Seniorzy częściej kupują małe porcje produktów i skupiają się przede wszystkim na podstawowych artykułach spożywczych oraz środkach higienicznych. W praktyce oznacza to, że podwyżki cen szybciej odbijają się na ich codziennym budżecie.

Efekt trzynastej emerytury

Choć wydatki seniorów wzrosły, udział zakupów w domowym budżecie wyraźnie spadł. Wszystko za sprawą wypłaty trzynastej emerytury. Jeszcze w marcu podstawowe zakupy pochłaniały ponad 30 proc. dochodu emeryta. W kwietniu wskaźnik obniżył się do 15,55 proc.

– Kwiecień pokazał w praktyce, w jaki sposób wypłata 13. emerytury wpływa na poczucie stabilizacji finansowej seniorów. Podwojenie przychodu sprawiło, że obciążenie portfela wydatkami na żywność i higienę spadło do poziomu 15,55 proc., co pozwala na znacznie większą swobodę w gospodarowaniu pozostałymi środkami – zauważa Michał Tomaszkiewicz, współautor raportu.

Ekspert zwraca uwagę, że jednorazowe świadczenia poprawiają nie tylko sytuację finansową, ale również komfort psychiczny osób starszych.

– Można też stwierdzić, że tego typu świadczenia przywracają seniorom poczucie godności i bezpieczeństwa, którego brakuje im w pozostałych miesiącach roku – dodaje Tomaszkiewicz.

Święta podbiły wydatki seniorów

Kwietniowe zakupy były wyższe również z powodu przygotowań do Wielkanocy. Seniorzy tradycyjnie przeznaczyli więcej pieniędzy zarówno na środki czystości, jak i produkty spożywcze potrzebne do przygotowania świątecznych potraw.

Najmocniej odczuwalne były wydatki na:

• środki czystości i preparaty do mycia okien,
• jajka, wędliny i składniki do barszczu białego,
• produkty do wypieków i świątecznych ciast,
• chemię gospodarczą.

Według wyliczeń autorów raportu same przygotowania świąteczne mogły kosztować seniora od 140 do nawet 210 zł. W marcu taki wydatek byłby znacznie bardziej odczuwalny, jednak dodatkowe świadczenie z ZUS pozwoliło wielu osobom spokojniej podejść do świątecznych zakupów.

Ceny w sklepach nadal zaskakują

Raport pokazuje też, że sytuacja na sklepowych półkach pozostaje bardzo dynamiczna. Część produktów wyraźnie potaniała, ale inne podrożały w tempie, które mogło zaskoczyć klientów.

W ujęciu rocznym najmocniej spadły ceny:

• kapusty – o 35 proc.,
• masła – o 31 proc.,
• mleka i pomarańczy.

Z drugiej strony mocno wzrosły ceny pomidorów, środków czystości czy kosmetyków. Szczególnie duże zmiany widać było w porównaniu miesiąc do miesiąca.

– W ciągu trzydziestu dni mleczko do czyszczenia podrożało o 87 proc. Ceny płatków kukurydzianych wzrosły o 50 proc., a śliwek – o 46 proc. Równolegle na półkach pojawiły się pierwsze korekty zgodne z kalendarzem sezonowym. Truskawki staniały o 20 proc. w stosunku do ubiegłego miesiąca, a w kategorii drogeryjnej żel do mycia twarzy kosztuje o 30 proc. mniej. – wskazano w analizie.

Autorzy raportu podkreślają, że mimo chwilowej poprawy sytuacji dzięki trzynastej emeryturze, seniorzy nadal pozostają jedną z grup najmocniej odczuwających wzrost cen podstawowych produktów.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o 13. emeryturę

Kiedy będzie wypłacana 13. emerytura 2 2026 r.?

W kwietniu 2026 roku. Część seniorów otrzyma ją przed Wielkanocą, pozostali między 10 a 30 kwietnia.

Kto otrzyma 13. emeryturę?

Świadczenie przysługuje większości seniorów i rencistów, w tym emerytom z ZUS i KRUS oraz osobom pobierającym świadczenia przedemerytalne.

Kto nie otrzyma 13. emeryturę?

Wykluczono trzy grupy seniorów:

• osoby pobierające wcześniejszą emeryturę, których świadczenie jest zawieszone z powodu przekroczenia limitu dodatkowych dochodów (130 proc. przeciętnej pensji),

• sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku, których uposażenie pochodzi ze Skarbu Państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

• utytułowanych sportowców pobierających emeryturę olimpijską, w tym laureatów igrzysk olimpijskich, paraolimpijskich i igrzysk osób niesłyszących.

Czy trzeba składać wniosek o wypłatę 13. emerytury?

Nie, świadczenie jest wypłacane automatycznie wraz z emeryturą lub rentą.